Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013

Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των Λατινικών Θεωρητικής Κατεύθυνσης στις Απολυτήριες Εξετάσεις της Γ΄ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου 29 Μαΐου 2013



ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ
Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα
τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231
e-mail: p-e-f@otenet.gr


Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των  Λατινικών
Θεωρητικής Κατεύθυνσης
στις Απολυτήριες Εξετάσεις της Γ΄ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου
29 Μαΐου 2013
Τα προς μετάφραση κείμενα  προέρχονται από τις διδακτικές ενότητες XXXVII και XLII του σχολικού εγχειριδίου. Είναι γνωστά και διδαγμένα και δεν έχουν ιδιαίτερες μεταφραστικές απαιτήσεις.
Οι γραμματικές παρατηρήσεις κινούνται στην παραδοσιακή πρακτική των τελευταίων ετών. Οι συντακτικές, κλιμακούμενης δυσκολίες, είναι γενικά βατές.  Η  Γ1β  άσκηση έχει μικρό βαθμό δυσκολίας. Οι ασκήσεις Γ1γ και Γ2γ απαιτούν επαρκή προετοιμασία των υποψηφίων.
Η περίπλοκη διατύπωση των παρατηρήσεων (γραμματικών και συντακτικών) δεν διευκολύνουν τους υποψηφίους. 
 Οι υποψήφιοι των εσπερινών λυκείων εξετάστηκαν στα ίδια κείμενα και στις ίδιες γραμματικές ασκήσεις, οι συντακτικές όμως ασκήσεις ήταν διαφοροποιημένες και πιο απλές.


ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Ενδεικτικές απαντήσεις
Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις:

bellis civilibus
bellum civile
miserius
miserrimum
ipsa
ipsum
victores
victoribus
ferociores
feroci
tales
talis
exitus
exitu
iis
earum
auxilio
auxilium
auctoritatem
auctoritas
multi
plus
hunc
huic
castra
castrorum
stultum
stultam

Μονάδες  15






B2. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
reddit
reddidisti
sint
sunto
cogantur
cogeretur
fiant
faciendum
velit
vult
obsequatur
obsequentur
parta sit
peperisti
animadvertissem
animadversum/
animadversu
dicerent
dixerint
intellego
intellexisse
pervenerit
perveniebatis
intendit
intende
videat
vidissemus
fateatur
fatebuntur

Μονάδες  15
Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων:
miserius: κατηγορούμενο στο υποκείμενο nilil, λόγω του (εννοούμενου) συνδετικού ρήματος est
ferociores:  κατηγορούμενο στο αντικείμενο victores λόγω του ρ. reddit
bellorum: γενική υποκειμενική από το exitus
 iis: αντικείμενο σε δοτική του ρ.obsequatur
 id: υποκείμενο του απαρεμφάτου factum esse (ετεροπροσωπία)
fore: ειδικό απαρέμφατο αντικείμενο στο ρ. intellego
coniurationem: υποκείμενο επί ετεροπροσωπίας στο απαρέμφατο esse factam
Μονάδες 7

Γ1β. «in bellis civilibus»: να αντικατασταθεί ο επιθετικός προσδιορισμός με δευτερεύουσα πρόταση.
Η πρόταση είναι αναφορική προσδιοριστική: «in bellis quae civilia sunt»
Μονάδες 3


Γ1γ. « Bellorum enimparta sit»:  Να μετατρέψετε το ευθύ λόγο σε πλάγιο με εξάρτηση από τη φράση «Cicero scripsit»

Cicero scripsit bellorum (enim) civilium exitus tales esse semper, ut non solum ea fierent, quae vellet victor, sed etiam ut victor obsequeretur iis, quorum auxilio victoria parta esset.
Μονάδες 5







Γ2α.   «etiamsi natura tales non sint»: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 2)
·        το είδος της πρότασης: δευτερεύουσα επιρρηματική παραχωρητική πρόταση η οποία εκφράζει μια υποθετική κατάσταση, που, και αν δεχθούμε ότι αληθεύει, δεν αναιρεί το περιεχόμενο της κύριας πρότασης.
·        δικαιολόγηση της έγκλισης και του χρόνου εκφοράς: εκφέρεται με υποτακτική, γιατί εκφράζει μια υποθετική κατάσταση. Η υποτακτική είναι χρόνου ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από το  cogantur το οποίο  είναι  αρκτικός χρόνος και εκφράζει το σύγχρονο στο παρόν.
Μονάδες 3
·        Γ2β. «quae velit victor»: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1), να δικαιολογήσετε την έγκλιση και το χρόνο εκφοράς της (μονάδες 2) και να δηλώσετε το συντακτικό της ρόλο (μονάδες 1).
·        Το είδος της πρότασης:  δευτερεύουσα αναφορική
·        Δικαιολόγηση της έγκλισης και του χρόνου εκφοράς:  εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία quae, εκφέρεται με υποτακτική καθ’ έλξη από την επιρρηματική συμπερασματική ut non solum ea fiant, η υποτακτική είναι χρόνου ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου (fiant) και εκφράζει το σύγχρονο στο παρόν.
·         Συντακτικό ρόλος: είναι αναφορική προσδιοριστική πρόταση στο ea


Γ2γ. «Nunc intellego…stultum fore»:

·        Να εντοπίσετε τον εξαρτημένο υποθετικό λόγο(μονάδα 1): Υπόθεση: si iste in Manliana castra pervenerit (si + υποτακτική παρακειμένου) Απόδοση: το ειδικό απαρέμφατο fore
·        να τον μετατρέψετε σε ανεξάρτητο (μονάδες 4):
ΥΠΟΘΕΣΗ: si iste in Manliana castra pervenerit (οριστική συντελεσμένου μέλλοντα)
ΑΠΟΔΟΣΗ: nemo tam stultus erit (οριστική μέλλοντα)
·        να τον χαρακτηρίσετε ως προς το είδος του (μονάδα 1): Είναι Α΄ είδους και εκφράζει ανοικτή υπόθεση στο παρόν/μέλλον
·        να σχηματίσετε υποθετικό λόγο που να δηλώνει υπόθεση δυνατή ή πιθανή στο παρόν-μέλλον (μονάδες 2)
·        si iste in Manliana castra perveniat, nemo tam stultus sit (Υπόθεση: si + υποτ ενεστώτα, Απόδοση: υποτακτική ενεστώτα)

Από την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων
*