Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των Λατινικών Θεωρητικής Κατεύθυνσης στις Απολυτήριες Εξετάσεις της Γ΄ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου 29 Μαΐου 2013

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα

τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231

e-mail: p-e-f@otenet.gr

http://www.p-e-f.gr

Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των  Λατινικών

Θεωρητικής Κατεύθυνσης

στις Απολυτήριες Εξετάσεις της Γ΄ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου

29 Μαΐου 2013

Τα προς μετάφραση κείμενα  προέρχονται από τις διδακτικές ενότητες XXXVII και XLII του σχολικού εγχειριδίου. Είναι γνωστά και διδαγμένα και δεν έχουν ιδιαίτερες μεταφραστικές απαιτήσεις.

Οι γραμματικές παρατηρήσεις κινούνται στην παραδοσιακή πρακτική των τελευταίων ετών. Οι συντακτικές, κλιμακούμενης δυσκολίες, είναι γενικά βατές.  Η  Γ1β  άσκηση έχει μικρό βαθμό δυσκολίας. Οι ασκήσεις Γ1γ και Γ2γ απαιτούν επαρκή προετοιμασία των υποψηφίων.

Η περίπλοκη διατύπωση των παρατηρήσεων (γραμματικών και συντακτικών) δεν διευκολύνουν τους υποψηφίους. 

 Οι υποψήφιοι των εσπερινών λυκείων εξετάστηκαν στα ίδια κείμενα και στις ίδιες γραμματικές ασκήσεις, οι συντακτικές όμως ασκήσεις ήταν διαφοροποιημένες και πιο απλές.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ενδεικτικές απαντήσεις

Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις:

bellis civilibus	bellum civile
miserius	miserrimum
ipsa	ipsum
victores	victoribus
ferociores	feroci
tales	talis
exitus	exitu
iis	earum
auxilio	auxilium
auctoritatem	auctoritas
multi	plus
hunc	huic
castra	castrorum
stultum	stultam

Μονάδες  15

B2. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

reddit	reddidisti
sint	sunto
cogantur	cogeretur
fiant	faciendum
velit	vult
obsequatur	obsequentur
parta sit	peperisti
animadvertissem	animadversum/ animadversu
dicerent	dixerint
intellego	intellexisse
pervenerit	perveniebatis
intendit	intende
videat	vidissemus
fateatur	fatebuntur

Μονάδες  15

Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων:

miserius: κατηγορούμενο στο υποκείμενο nilil, λόγω του (εννοούμενου) συνδετικού ρήματος est

ferociores:  κατηγορούμενο στο αντικείμενο victores λόγω του ρ. reddit

bellorum: γενική υποκειμενική από το exitus

 iis: αντικείμενο σε δοτική του ρ.obsequatur

 id: υποκείμενο του απαρεμφάτου factum esse (ετεροπροσωπία)

fore: ειδικό απαρέμφατο αντικείμενο στο ρ. intellego

coniurationem: υποκείμενο επί ετεροπροσωπίας στο απαρέμφατο esse factam

Μονάδες 7

Γ1β. «in bellis civilibus»: να αντικατασταθεί ο επιθετικός προσδιορισμός με δευτερεύουσα πρόταση.

Η πρόταση είναι αναφορική προσδιοριστική: «in bellis quae civilia sunt»

Μονάδες 3

Γ1γ. « Bellorum enim …parta sit»:  Να μετατρέψετε το ευθύ λόγο σε πλάγιο με εξάρτηση από τη φράση «Cicero scripsit»

Cicero scripsit bellorum (enim) civilium exitus tales esse semper, ut non solum ea fierent, quae vellet victor, sed etiam ut victor obsequeretur iis, quorum auxilio victoria parta esset.

Μονάδες 5

Γ2α.   «etiamsi natura tales non sint»: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 2)

·        το είδος της πρότασης: δευτερεύουσα επιρρηματική παραχωρητική πρόταση η οποία εκφράζει μια υποθετική κατάσταση, που, και αν δεχθούμε ότι αληθεύει, δεν αναιρεί το περιεχόμενο της κύριας πρότασης.

·        δικαιολόγηση της έγκλισης και του χρόνου εκφοράς: εκφέρεται με υποτακτική, γιατί εκφράζει μια υποθετική κατάσταση. Η υποτακτική είναι χρόνου ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από το  cogantur το οποίο  είναι  αρκτικός χρόνος και εκφράζει το σύγχρονο στο παρόν.

Μονάδες 3

·        Γ2β. «quae velit victor»: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1), να δικαιολογήσετε την έγκλιση και το χρόνο εκφοράς της (μονάδες 2) και να δηλώσετε το συντακτικό της ρόλο (μονάδες 1).

·        Το είδος της πρότασης:  δευτερεύουσα αναφορική

·        Δικαιολόγηση της έγκλισης και του χρόνου εκφοράς:  εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία quae, εκφέρεται με υποτακτική καθ’ έλξη από την επιρρηματική συμπερασματική ut non solum ea fiant, η υποτακτική είναι χρόνου ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου (fiant) και εκφράζει το σύγχρονο στο παρόν.

·         Συντακτικό ρόλος: είναι αναφορική προσδιοριστική πρόταση στο ea

Γ2γ. «Nunc intellego…stultum fore»:

·        Να εντοπίσετε τον εξαρτημένο υποθετικό λόγο(μονάδα 1): Υπόθεση: si iste in Manliana castra pervenerit (si + υποτακτική παρακειμένου) Απόδοση: το ειδικό απαρέμφατο fore

·        να τον μετατρέψετε σε ανεξάρτητο (μονάδες 4):

ΥΠΟΘΕΣΗ: si iste in Manliana castra pervenerit (οριστική συντελεσμένου μέλλοντα)

ΑΠΟΔΟΣΗ: nemo tam stultus erit (οριστική μέλλοντα)

·        να τον χαρακτηρίσετε ως προς το είδος του (μονάδα 1): Είναι Α΄ είδους και εκφράζει ανοικτή υπόθεση στο παρόν/μέλλον

·        να σχηματίσετε υποθετικό λόγο που να δηλώνει υπόθεση δυνατή ή πιθανή στο παρόν-μέλλον (μονάδες 2)

·        si iste in Manliana castra perveniat, nemo tam stultus sit (Υπόθεση: si + υποτ ενεστώτα, Απόδοση: υποτακτική ενεστώτα)

Από την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων

*

Oι απόψεις της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων για τα θέματα των Αρχαίων Ελληνικών Θεωρητικής Κατεύθυνσης στις Πανελλήνιες Εξετάσεις Γ΄ Τάξης Ημερησίου Λυκείου 27 Μαΐου 2013

Οι απόψεις της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων

για τα θέματα των Αρχαίων Ελληνικών Θεωρητικής Κατεύθυνσης

στις Πανελλήνιες Εξετάσεις

 Γ΄ Τάξης Ημερησίου

Λυκείου

27 Μαΐου 2013

Στα θέματα των Αρχαίων Ελληνικών, το μεν διδαγμένο συνδυάζει την 11^η ενότητα, τη 15^η (απόσπασμα) και τη 16^η ενότητα από τα Πολιτικά του Αριστοτέλη, το δε αδίδακτο προέρχεται από τις Ιστορίες του Θουκυδίδη, βιβλίο έκτο, κεφάλαιο 28 (από το επεισόδιο των Ερμοκοπιδών). Τα θέματα είναι σαφή στη διατύπωσή τους και ανταποκρίνονται στα ζητούμενα της σχολικής διδασκαλίας.

Διδαγμένο κείμενο

Το κείμενο αναφέρεται στις έννοιες της πόλης και του πολίτη.

Ερωτήσεις

Β1. Ζητείται η δομή ενός συλλογισμού, ο οποίος σχολιάζεται στο σχολικό βιβλίο ως μετάβαση από μία γενική πρόταση στην εξέταση των επιμέρους περιπτώσεων.

Β2. Αξιοποιούνται, με τη συγκεκριμένη ερώτηση, η δεύτερη και η τρίτη παράγραφος του κειμένου. Η πόλη, ως σύνθετη έννοια, παραπέμπει στην έννοια του πολίτη, για την οποία υπάρχει ασάφεια, κατά τον Αριστοτέλη, και την οποία τελικά ο φιλόσοφος προσδιορίζει σε συνάρτηση με τη συμμετοχή του στη νομοθετική και δικαστική εξουσία.

Β3. Η ερώτηση με κεντρική έννοια την αυτάρκεια απαιτεί συνδυασμό ανάμεσα στο πρωτότυπο κείμενο και το μεταφρασμένο απόσπασμα. Έχει δύο σκέλη και η απάντηση μπορεί να στηριχθεί και σε σχόλια του σχολικού βιβλίου.

Β4. Η ερώτηση αποτελεί αναπαραγωγή σχετικής παραγράφου στην Εισαγωγή του σχολικού βιβλίου (σελ. 178-179).

Β5. Ενδεικτικές απαντήσεις:

ενόραση: ὁρῶμεν, σύσταση: συνεστηκυῖαν, κατάσχεση: περιέχουσα, σύγκλητος: καλουμένη, κειμήλιο: συγκειμένων, σκόπιμος: σκεπτέον, άρχοντας: ὑπάρχει, ἀρχή, άφαντος: φανερόν, ρητό: λέγομεν, εἰπεῖν, άφιξη: ἱκανόν

Αδίδακτο κείμενο

Γ1. (Ενδεικτική μετάφραση)

Δεν καταγγέλλεται λοιπόν από κάποιους μετοίκους και από υπηρέτες τίποτε μεν σχετικά με τις Ερμές, αλλά μόνον ότι από νεαρούς σε κατάσταση μέθης και χάριν αστεϊσμού είχαν γίνει πρωτύτερα κάποιοι ακρωτηριασμοί άλλων αγαλμάτων, και ακόμη ότι τα Ελευσίνια Μυστήρια τελούνται σε σπίτια για χλευασμό (προσβολή)· γι’ αυτά κατηγορούσαν και τον Αλκιβιάδη. Και αυτά αφού τα υιοθέτησαν (έλαβαν υπόψη) αυτοί που ήταν ιδιαίτερα εχθρικοί με τον Αλκιβιάδη, που τους εμπόδιζε να γίνουν οι ίδιοι με σιγουριά ηγέτες της δημοκρατικής παράταξης και επειδή νόμισαν ότι θα ήταν πρώτοι αν τον έδιωχναν, μεγαλοποιούσαν (το γεγονός) και φώναζαν ότι τάχα και τα μυστήρια και ο ακρωτηριασμός των Ερμών έγιναν με στόχο την κατάλυση της δημοκρατίας και ότι τίποτε από αυτά δεν συνέβη που να μην διαπράχθηκε με τη συμμετοχή του, παραθέτοντας, επιπλέον, ως αποδείξεις τη σύνολη αντιδημοκρατική συμπεριφορά του στις καθημερινές ενασχολήσεις (του).

Παρατήρηση

Θα μπορούσε να δοθεί για διευκόλυνση των εξεταζομένων ὅ,τι οὐ μετ’ ἐκείνου ἐπράχθη.

Γ2.

τινά, ὕβριν, οὖσι(ν), μάλα, ἐπαιτιῶ, ὑποληφθεῖσι(ν), ἐξελῷεν, βοᾶν, ἔσται, πεπράχθω.

Γ3α.

περὶ τῶν Ἑρμῶν: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός της αναφοράς στο ρήμα μηνύεται

ὑπὸ τῶν νεωτέρων: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός του ποιητικού αιτίου στη μετοχή γεγενημέναι

τὰ μυστήρια: υποκείμενο προτασσόμενο στο ρήμα ποιεῖται (αττική σύνταξη)

τὸν Ἀλκιβιάδην: αντικείμενο στο ρήμα ἐπῃτιῶντο

δήμου:γενική αντικειμενική στο καταλύσει

αὐτοῦ: γενική υποκειμενική στο παρανομίαν

Γ3β.

Εξαρτημένος (από το ἐμεγάλυνον νομίσαντες) υποθετικός λόγος της απλής σκέψης: εἰ ἐξελάσειαν, εἶναι ἂν → εἶεν ἂν (εἰ + ευκτική, δυνητική ευκτική). Δεν ζητήθηκε μετατροπή σε ευθύ λόγο.

Από την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων

Οι θέσεις της Π.Ε.Φ. για τα θέματα της Ιστορίας, Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ΄ Ημερησίου Λυκείου

Οι θέσεις της Π.Ε.Φ. για τα θέματα της Ιστορίας, Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ΄ Ημερησίου Λυκείου

Τα θέματα των εξετάσεων στο μάθημα της Ιστορίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης είναι σαφή, κατανοητά και καλύπτουν μεγάλο μέρος της εξεταστέας ύλης.  

Στην πρώτη Ομάδα, οι απαντήσεις βρίσκονται στις αντίστοιχες σελίδες του σχολικού εγχειριδίου. Συγκεκριμένα :

Α1.

α. Πολιτοφυλακή της Κρήτης, σελ. 215.

β. Κοινωνιολογική Εταιρεία, σελ. 93.

γ. Συνθήκη του Νεϊγύ, σελ. 140.

Στο θέμα Α2 η αντιστοίχιση είναι η εξής:α-4, γ-1, δ-5, ε-3, ζ-2.

Στο θέμα Β1 η απάντηση βρίσκεται στις σελίδες 85-86 και στο θέμα Β2 στη σελίδα 250.

Από τα θέματα της δεύτερης Ομάδας το Γ1 βασίζεται σε πληροφορίες που βρίσκονται στις σελίδες 43 και 81 του σχολικού τους εγχειριδίου. Οι πηγές επιβεβαιώνουν και συμπληρώνουν τις πληροφορίες του βιβλίου. Οι μαθητές καλούνται να δώσουν απάντηση χρησιμοποιώντας συνδυαστική και συνθετική διαδικασία καθοδηγούμενοι από τη διατύπωση του ερωτήματος.

Η απάντηση στο θέμα Δ1 κατευθύνεται περισσότερο προς μια αναπαραγωγική διαδικασία, παρά συνθετική, και βασίζεται στις πληροφορίες του βιβλίου, σσ. 157-159, και στις πηγές.

Από την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων